Be da chi’n wneud pan nad yw ‘Heliwch eich ffrwythau eich hunain’ yn gweithio ddim mwy?

Rydw i a’m chwaer yn pendroni dros hyn ers dwy flynedd, ar ôl i ni gymryd yr awenau yn fferm ffrwythau’r teulu yn 2014. Ein rhieni wnaeth sefydlu’r fferm ddiwedd yr 80au ar ôl symud yma i wireddu eu breuddwyd o fyw yn y wlad. Aeth pethau’n dda yn ystod y 90au a’r 00au, a byddai pobl yn teithio milltiroedd i hel y mefus, mafon, ceirios a mwy, ond ar gyfer y mefus y daethant yn bennaf. Mae rhai pobl yn dal i gyfeirio at Dad fel “Dr Mefus”.

Erbyn diwedd yr 00au roedd poblogrwydd ‘Heliwch eich hunain’ eisoes wedi dechrau edwino.  Roedd ffermydd ‘Heliwch eich hunain’ lleol eraill wedi hen ddiflannu, – rwy’n credu oherwydd cyfuniad o fywydau prysur pobl ac argaeledd ffrwythau “haf” rhad trwy gydol y flwyddyn yn yr archfarchnadoedd. Ac yn ystod yr Haf, roedd rhaid i rywun fod ar gael drwy’r amser, fel y bu i Mam wneud am ugain mlynedd, er mai efallai dim ond un neu ddau o bobl fyddai’n galw.

Pan fu Dad farw’n sydyn ac annisgwyl ar ddiwedd 2013, aeth a chyfrinach tyfu mefus da gydag o i’r bedd. Flwyddyn ar ôl iddo’n gadael, roedd yn well gennym ninnau hyd yn oed fwyta mefus o’r archfarchnad! Gyda 5,000 o blanhigion i’w hail-blannu bob blwyddyn a 20,000 i ofalu amdanynt i gyd, nid oedd unrhyw amheuaeth mai trychineb o ran amser ac arian fyddai parhau â’r fenter.

Aethom yn ôl adref i ofalu am Mam, ac er gwaethaf yr amgylchiadau trist, roeddem yn ymwybodol iawn ein bod mor ffodus o gael byw mewn lle mor hyfryd. Byddai gadael i holl waith caled Mam a Dad ddiflannu’n llwyr wedi torri ein calonnau, felly roedd rhaid dyfalu: “Be da chi’n wneud pan nad yw ‘Heliwch eich ffrwythau eich hunain’ yn gweithio ddim mwy?” Y syniad gorau gawsom ni oedd trochi’r cyfan mewn ‘gin’ a fodca! Roeddwn i’n arfer gwneud gwirodydd ffrwythau ar gyfer fy ffrindiau adeg y Nadolig. Roeddynt yn boblogaidd iawn. Fe ddywedodd Dad unwaith mai’r fodca mafon fwyaren wnes i wneud un flwyddyn oedd y diod gorau iddo flasu erioed. Dwi ddim yn credu y byddai wedi dychmygu mai’r sylw hwn oedd yn rhannol gyfrifol am i mi gychwyn y busnes! Ond dyma sut y crëwyd Shlizzy, ac mae’r poteli anrhegion tlws, pecynnau o boteli bychain a ffafrau priodas wedi’u personoli wedi bod yn boblogaidd iawn. Ar hyn o bryd rwy’n ail-frandio, ac unwaith y bydd hynny wedi’i wneud, byddaf yn gwerthu mewn amryw o siopau a ‘delis’.  

Ymunais â grŵp Bwyd a Diod Bryniau Clwyd er mwyn cysylltu â busnesau bwyd bychain eraill, ac rwy’n llawn edmygedd ohonyn nhw a’r Good Grub Club am gychwyn ar y fenter wych hon o gydlynu digwyddiadau bwyd ar draws Gogledd Ddwyrain Cymru, yn ogystal â’r holl waith arall maent yn ei wneud.

Mae cymryd rhan yn nigwyddiadau Blasu Gogledd Ddwyrain Cymru, a chydweithio gyda The Little Cheesemonger o Ruddlan, bragdai lleol a chynhyrchwyr eraill ar gyfer fy nigwyddiad i, sef Coctels a Chaws ar y Fferm, wedi fy ysbrydoli’n rhannol i ymgymryd â phrosiect arall. Y bwriad yw cydweithio â busnesau lleol eraill mewn prosiect bar symudol o’r enw “Shlizzy a’i Ffrindiau”. Mae rhai cynhyrchwyr yr wyf wedi eu cyfarfod â hwy drwy’r grwpiau bwyd anhygoel yma eisoes wedi dangos diddordeb …  Felly, mwy yn y man!

instagram